Van plagen tot pesten : handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement

I. van Bokhoven, De. Wienke
Utrecht : Nederlands Jeugdinstituut, 2015. - 11 p.      
Om gemeenten te ondersteunen bij het inrichten van een preventie- en zorgaanbod biedt het Nederlands Jeugdinstituut een reeks brochures aan met blauwdrukken van samenhangende arrangementen.
In deze brochure gaat het om pesten. Wat wordt er onder pesten verstaan en welke interventies kunnen ervoor worden ingezet?
Download hier de brochure

Geweldloos verzet op school : het ijzer smeden als het koud is

een nieuwe kijk op gedragsproblemen
Wil van Nus
Huizen : Pica, 2015. - 167 p.
ISBN 9789491806544
Een goede leraar beschikt niet alleen over didactische competenties en vaardigheden, maar werkt als opvoeder ook in een pedagogische relatie met zijn leerlingen. Leerlingen, die een eigen wereld mee de klas in nemen. Met normen en waarden die soms niet overeenkomen met de eigen ideeën van ‘goed gedrag’. In dit boek wordt een aanpak gepresenteerd voor het verminderen van gedragsproblemen in de klas.
Geweldloos verzet wordt gekenmerkt door nabijheid en steun in plaats van afstand en macht. Het gaat er niet om de macht te hebben of de baas te zijn. Door controle over eigen gedrag te nemen worden escalaties voorkomen. Eerste stap is altijd te de-escaleren om er later op een rustig moment op terug te komen. Om gedragsproblemen op te lossen, heeft een leerkracht anderen nodig. Hij moet dus samenwerken met collega’s, ouders en het netwerk van de leerling. Doel is een wij-gevoel in de school te bereiken en een gezamenlijke basis te leggen die ouders en school niet langer tegenover elkaar plaatst, maar juist samenbrengt in een gezamenlijke doelstelling.
In dit boek worden de basisprincipes van geweldloos verzet beschreven, kernbegrippen uitgelegd en aan de hand van voorbeelden krijgt de individuele leraar een stappenplan waar hij direct mee aan de slag kan gaan.

Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs

Anton Horeweg
Houten : LannooCampus, 2015. - 320 p.
ISBN 9789401425780
Overzicht van gedragsproblemen en gedrags-en ontwikkelingsstoornissen die bij leerlingen in het voortgezet onderwijs kunnen voorkomen met handreikingen om deze leerlingen te begeleiden. Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs is een speciaal voor het vo aangepaste versie van Gedragsproblemen in de klas. In het boek wordt onderscheid gemaakt tussen gedragsproblemen en gedragsstoornissen. Ieder hoofdstuk behandelt een probleem of stoornis, zoals ADHD, ASS, depressie, faalangst en pestgedrag. Het boek eindigt met een hoofdstuk over executieve functies en hun invloed op gedrags- en ontwikkelingsstoornissen. Het boek is geschreven voor docenten in het vo en mbo, leerlingbegeleiders, zorgcoördinatoren, mentoren, studenten Master SEN- en lerarenopleidingen en iedereen die werkt met jongeren met gedragsproblemen.
                   

Het inspiratieboek voor de gelukkige klas : de gelukkige klas begint bij de leerkracht

Natasja de Kroon, Merlijn Wentzel, Ingrid Nagtzaam
Zwolle : 248media, 2015. - 192 p.
ISBN 9789079603343
Inspiratieboek voor de leerkracht. Hoe kun je als leerkracht bijdragen aan het geluk van kinderen? Dat is de vraag die in dit boek centraal staat. Het boek bestaat uit praktische tips, verhalen en uitdagingen om mee aan het werk te gaan in de klas. In de gelukkige klas respecteren en steunen kinderen en de leerkracht elkaar en kinderen leren meer, omdat ze zich veilig voelen.

De vreedzame school [versie 3 2010] : katern Werken aan sociale veiligheid

 

Maartensdijk : Eduniek, 2015.
Handreiking om pesten te voorkomen en om in te grijpen bij pestincidenten, op een manier die past bij de werkwijze van De Vreedzame School.
De map bestaat uit vier delen:
Het eerste deel is algemeen van aard en gaat in op wat we onder pesten verstaan en wat de visie vanuit De Vreedzame School op pesten (en sociale veiligheid) is. In het tweede gedeelte wordt aandacht besteedt aan de preventie: wat kunnen we doen om pesten te voorkomen? Aan de orde komt de monitoring van de veiligheidsbeleving van de leerlingen middels de Veiligheidsthermometer. Naast algemene aanbevelingen gaan we in op essentiële preventieve factoren als regels, toezicht en het werken met commissies van leerlingen. Een wezenlijk onderdeel van dit katern is het opstellen van een 'grondwet' in de school.
Het derde deel gaat in op wat te doen als er toch ingegrepen moet worden. Hoe doen we dat dan op een wijze die past bij De Vreedzame School? beschreven wordt het ingrijpen bij plagen en de oplossingsgerichte aanpak bij pesten. Vervolgens wordt aandacht besteed aan digitaal pesten, aan herstelgesprekken, en aan schorsing en verwijdering van leerlingen. Dit gedeelte mondt uit in het sociaal veiligheidsplan: hoe beschrijven (en verantwoorden) we als school wat we doen om de sociale veiligheid van leerlingen te bewaken? Ook wordt de rol van de ouders belicht.
In het laatste gedeelte is een flink aantal lessen opgenomen, deels nieuwe lessen, deels aanpassingen van bestaande lessen. Deze lessen zijn bedoeld om specifieker aandacht te besteden aan sociale veiligheid en pesten binnen het programma van De Vreedzame School. Een deel van de lessen sluit aan bij de grondwet van de school en de daaruit voortvloeiende gedragsregels.

Gedragen gedrag : primair onderwijs

Utrecht : Stichting School en Veiligheid, PPSI, 2014. - 1 doos
Doos met spelbord, pion, handleiding, kaartjes, wijzer.
Spel dat onderwijspersoneel in het primair onderwijs uitnodigt om met elkaar in gesprek te gaan over omgangsregels op school. Het spel bevat kaartjes met daarop beschrijvingen van situaties die afkomstig zijn uit de schoolpraktijk. De kaartjes zijn ingedeeld in verschillende thema's zoals pesten, seksueel gedrag, school & prive, sociale media en diversiteit.
Het doel is om gewenst en ongewenst gedrag bespreekbaar te maken en samen tot afspraken en regels te komen.

Viseon 2.0 [LOVS] : volginstrument voor sociaal-emotioneel functioneren

Arnhem : Cito, 2015. - 40 p. (Handleiding)
Instrument om het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen van groep 3 t/m 8 in kaart te brengen. Het is het instrument om dagelijkse observaties één of twee keer per jaar meer gestructureerd onder de loep te nemen. Er kan een leerkrachtlijst en een leerlingenlijst ingevuld worden. De lijsten worden ingepland, ingevuld en gescoord via het Computerprogramma LOVS.  Er kan een groepsoverzicht samengesteld worden evenals een overzicht per leerling. Bij leerlingen met een aandachts- of risicoscore wordt een beschrijving gegeven van het opvallende gedrag. Met Viseon kan nagegaan worden of eerdere interventies zinvol waren en hoe leerlingen zich ontwikkelen op de onderzochte dimensies. Viseon is genormeerd met een A t/m E-normering.
Viseon 2.0 heeft een eigen normering en aangepaste inhoud en is daardoor niet naast Viseon 1.0 te gebruiken. Viseon 2.0 dient gebruikt te worden vanaf november 2015. De vragenlijsten zijn te downloaden op Cito Portal na de update van het Computerprogramma LOVS, begin oktober 2015.