Ouderbetrokkenheid 3.0 : een manier van kijken én vier basisvormen om effectief samen te werken met ouders

 
Peter de Vries
geh. herz. dr. - Amersfoort : CPS, 2017. - 28 p.
4 basisvormen:

Het jaarlijkse startgesprek

Een communicatieplan op maat

Een nieuwjaarsreceptie na de zomer

Buddy’s  

Download hier de versie voor het basisonderwijs
Download hier de versie voor het voortgezet onderwijs

Okidootjes Veerkracht - Positief denken en doen

Maassluis : Semmie Sprekend Spel & Training
55 kaartjes in een doosje. Inclusief 4 spelvormen

Hoe ga je om met verandering of tegenslag? Hoe herstel je jezelf en pak je de draad weer op? Okidootjes zijn sterke gedachten die helpen om je veerkracht te vergroten en stevig in je schoenen te staan.
Op ieder Okidootje staat een sterke gedachte met daaronder een specifiek kenmerk van veerkracht. Van ieder kenmerk zijn er drie verschillende kaartjes. Deze zijn gegroepeerd in de volgende thema's:

• Autonomie - geloof in eigen waarden en kwaliteiten
  
  • ik heb zelfvertrouwen
  • ik kan groeien
  • ik ben zelfstandig
• Postieve focus - realistisch optimisme
  • ik kan anders zien
  • ik kan positief denken
  • ik heb vertrouwen
• Zelfcontrole - effectief reageren op gebeurtenissen
  • ik heb zelfbeheersing
  • ik ben flexibel
  • ik ben verantwoordelijk
• Daadkracht - actief op de toekomst gericht
  • ik kan inititief nemen
  • ik ben doelgericht
  • ik kan doorzetten
• Sociaal contact - omgaan met de ander
  • ik kan communiceren
  • ik ben sociaal
  • ik heb respect
• Zelfzorg - aandacht en zorg voor jezelf
  • ik kan ontspannen
  • ik kan steun vinden

In totaal zijn dit 51 bouwstenen die je kunt gebruiken in alledaagse situaties om veerkracht mee op te bouwen. Je kunt ze individueel gebruiken, in groepjes van 2 tot 4 spelers, of zelfs met een grotere groep of hele klas.
Prijs: € 11,95
 

Zelfbeeldtraining voor kinderen en jongeren : Competitive Memory Training (COMET)

Marije Kuin, Paulien Peters
Houten : Bohn Stafleu van Loghum, 2014. - 69 p.
ISBN 9789036806367
In deze therapeutenhandleiding wordt het protocol Zelfbeeldtraining theoretisch en praktisch uitgelegd. Er wordt ingegaan op de individuele en de groepsbehandeling, waardoor een therapeut na het lezen van deze handleiding met beide versies aan de slag kan. De Zelfbeeldtraining is toepasbaar bij onder andere stemmingsproblemen, gedragsstoornissen en angststoornissen. Hiermee kan een psycholoog, orthopedagoog, psychiater of andere hulpverlener een grote groep kinderen en jongeren meer zelfvertrouwen geven. De bijbehorende werkboeken (een voor het individuele protocol en een voor het groepsprotocol) zijn geschreven voor kinderen en jongeren. Het individuele protocol is geschikt voor kinderen vanaf 8 jaar tot ongeveer 18 jaar, het groepsprotocol is geschikt voor jongeren en adolescenten tot 24 jaar.
Plek in kenniscentrum: Psychologie-psychiatrie 17620-KUIN

Klasse(n)kracht : met respect voor de klas

in 7 stappen naar een veilig en sociaal klimaat
Jelly Bijlsma
Nieuwolda : Leuker.nu, 2015. - 262 p.
ISBN 9789462542778
Dit boek beschrijft de door Jelly Bijlsma ontwikkelde RESPECT-aanpak om in 7 stappen het groepsvormingsproces in de klas actief te begeleiden. Elke letter van RESPECT staat voor een belangrijke pijler van groepsvorming:

• Regels, Routines en Rituelen
• Erbij horen
• Samenwerken en Samenspelen
• Persoonlijk Meesterschap
• Energie
• Contact en Communicatie
• Trainen van vaardigheden

Plek in kenniscentrum: Pedagogisch klimaat 17690-BIJL

Bouwen aan klasklimaat : onmisbare ingrediënten voor de opbouw van een optimaal leef- en werkklimaat in de groep

Miguel Kagan
8e dr. - Middelburg : Bazalt
ISBN 9789074233095
Praktijkboek met gestructureerde activiteiten om de sfeer in de klas positief te beinvloeden. Ze verhogen betrokkenheid en de wil tot samenwerken, ze verminderen onderlinge spanningen en maken de klas tot een hechte groep. Door minimaal eens per week een Klasbouwer te doen, worden al goede effecten bereikt. Ze zijn te gebruiken met leerlingen en studenten van alle leeftijden.
Plek in kenniscentrum: Professioneel archief Pedagogisch klimaat 17720-KAGA

Opvoedingsspel

Peter Gerrickens, Marijke Verstege, Zjev van Dun
's-Hertogenbosch : Gerrickens
ISBN 9789074123174
Doosje met 144 kaarten
Het Opvoedingsspel helpt bij het opvoeden van kinderen en jongeren. Op een laagdrempelige en gestructureerde manier wordt opvoeding bespreekbaar gemaakt en krijgt men er meer inzicht in. Als gevolg daarvan kan men meer zelfvertrouwen krijgen bij het opvoeden, mogelijke verbeterpunten ontdekken of problemen voorkomen. Als ouder kan men het Opvoedingsspel spelen met partner, kinderen of andere ouders. Werkt men met kinderen of jongeren, dan kan men het ook met collega's spelen. Het spel bestaat uit 144 kaarten, verdeeld over drie groepen: uitgangspunten, vaardigheden en gebeurtenissen. Bij dit spel hoort een zakje met 60 gekleurde fiches, die bij enkele spelvormen worden gebruikt.
Plek in kenniscentrum: Professioneel archief

Wijzer in executieve functies

Maaike Houtman, Maaike Losekoot, Tjitske van der Waals
Huizen : Pica, 2017
35 kaarten in doos
Praktisch en preventief hulpmiddel voor het basisonderwijs, waarmee leerlingen actief kunnen oefenen met de zeven executieve functies. De wijzer bevat spelletjes. De leerkracht kan met de spelletjes een beter inzicht krijgen in de executieve functies van de leerlingen in de eigen groep.
De handleiding bevat achtergrondinformatie over de executieve functies, mogelijke onderwijsbehoeften en vervolgstappen.
Er zijn twee versies van de Wijzer: een voor groep 1 t/m 4 en een voor groep 5 t/m 8.
Plek in kenniscentrum: Executieve functies

Goed gedrag : voor een veilige school

Barbara Janssens, Gerard van Midden
Amersfoort : Kwintessens, 2017
Lespakket met gedragsregels voor de basisschool. Het doel van dit lespakket is het sociaal veilig schoolklimaat versterken en bieden van een concreet stappenplan bij ongewenst gedrag. Gedragsregels worden op een structurele, positieve manier aangeleerd. Goed Gedrag gaat er vanuit dat als kinderen mede-eigenaar zijn van waarden, ze ook begrijpen waarom ze zich aan de regels van goed gedrag moeten houden.
Het pakket bestaat uit 4 handleidingen voor leerkrachten met 20 gedragslessen en 3 waardenlessen. Tijdens de gedragslessen leren kinderen gedragsregels aan. Iedere les begint met een terugblik op de vorige les en een oriëntatieopdracht voor de nieuwe les. Daarna wordt de gedragsregel van deze les besproken aan de hand van een poster. Vervolgens oefenen de leerlingen het gewenste gedrag en als laatste wordt de les afgesloten met complimenten en gespreksvaardigheden. Tijdens de 3 waardenlessen komen de onderwerpen respect, veiligheid en verantwoordelijkheid aan bod. Het pakket bevat ook een usb-stick met 20 lijntekeningen en 20 posters met gedragsverwachtingen. 
De lessen duren ongeveer 30 minuten en zijn geschikt voor alle groepen van de basisschool.
Plek in kenniscentrum: Sociaal-emotionele ontwikkeling

Ik ben steengoed - SoVa editie

Amersfoort : Kwintessens
ISBN 9789057884870
Uitbreidingsset behorend bij het bordspel. 140 kaarten met opdrachten waarmee kinderen gestimuleerd worden positieve oplossingen te bedenken bij sociale interacties. De set is alleen te gebruiken bij het bordspel.
Plek in kenniscentrum: Faalangst

Zien! : informatieklapper

Gouda : Driestar Onderwijsadvies, 2015
Zien! is een webbased leerlingvolgsysteem voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen dat tevens concrete doelen en handelingssugesties formuleert op basis van een observatie-analyse. Hiermee kan het sociaal-emotioneel functioneren van kinderen in de basisschoolleeftijd systematisch in kaart worden gebracht.  De leerkracht kan eventueel samen met de leerling interventies toepassen die door ZIEN! worden geadviseerd. Ook wordt in ZIEN! aangegeven wanneer externe hulp (diagnostiek en/of behandeling) nodig lijkt. Er is een versie voor het PO en voor het VO.
Plek in kenniscentrum: Sociaal-emotionele ontwikkeling

Gedrag in uitvoering : over executieve functies bij kinderen en pubers

Diana Smidts, Mariëtte Huizinga
2e herz. dr. - Amsterdam : Nieuwezijds, 2017. - 157 p.
ISBN 9789057124433
Gedrag in uitvoering richt zich op het ondersteunen en trainen van executieve functies bij kinderen en jongeren in het dagelijks leven, thuis en op school. Het boek gaat in op vragen als: hoe komen denkprocessen tot stand bij opgroeiende kinderen?; wat is de relatie tussen de verschillende executieve functies?; en hoe kunnen executieve functies versterkt worden bij kinderen en jongeren?
De eerste hoofdstukken gaan over wat executieve functies zijn en wat er in het brein gebeurt. Vervolgens worden de verschillende executieve functies besproken, zoals plannen en organiseren, flexibiliteit, werkgeheugen en gedragsevaluatie. Elk hoofdstuk begint met met concrete voorbeelden uit het dagelijks leven van opvoeders (volwassenen). Doel hiervan is het begrijpen van de werking van executieve functies te vergemakkelijken en hoe deze tot uiting komen op gedragsniveau. 
In deze tweede herziene editie zijn nieuwe ontwikkelingen in het veld, zoals de inzichten die oplossingsgericht opvoeden en handelingsgericht werken opleverden, maar ook de veranderingen die de Wet passend onderwijs met zich meebracht, opgenomen. Aan de hand van praktijkervaringen is een nuancering aangebracht: er wordt niet meer over een stoornis of over een verstoorde ontwikkeling gesproken, maar over zwakke executieve functies.
Plek in kenniscentrum: Executieve functies 18426-SMID

Handboek tegen pesten : tegen de pestcultuur - 50 tips voor scholen, jeugdzorg, overheid en ouders

Bamber Delver
Amsterdam : Nationale Academie voor Media en Maatschappij, 2017.
224 p.
ISBN 9789082676006
Volgens auteur Bamber Delver heerst er een pestepidemie in Nederland, waarbij sociale media fungeren als pestverdubbelaar. Het boek bevat feiten en cijfers over pesten, er worden aanpakken en anti-pestprogramma's besproken en er worden tips gegeven voor scholen en ouders om het pesten te verminderen. Ook vertellen een aantal jongeren en volwassenen die gepest zijn hun verhaal. Docenten kunnen hun leerlingen mobiliseren en leren van hun observaties en ervaringen. Jongeren zijn volgens Delver de sleutel maar docenten moeten daarnaast beseffen dat zij ook een belangrijke rol hebben. Volgens Delver moeten op school en in de opvoeding de waarden respect en sociale controle in ere hersteld worden. Kinderen en jongeren moeten leren omgaan met menselijke verschillen. Dat is hét tegengif tegen pesten. Zonder de serieuze invloed van jongeren is er geen anti-pestbeleid mogelijk. Pas dan worden de slachtoffers weerbaarder, hebben de anti-pestmethodes zin en wordt het pesten minder.
Plek in kenniscentrum: Pesten 17730-DELV

Superverslavend : waarom smartphones, apps en social media zo verslavend zijn en wat je eraan kunt doen

Adam Alter
2e dr. - Amsterdam : Maven, 2017. - 350 p.
ISBN 9789492493125
Uitleg van hoe het komt dat meer dan de helft van de westerse bevolking inmiddels minimaal één digitale verslaving heeft. De onweerstaanbare aantrekkingskracht van nieuwe technologieën, zoals smartphones, wearables en social media, zijn namelijk geen toeval. Ontwikkelaars blijken steeds meer gebruik te maken van 'digitaal suiker': geheime en doelbewuste trucs die uitsluitend bedoeld zijn om apps, spelletjes en andere digitale producten zo verslavend mogelijk te maken. Alter legt uit hoe dit werkt en wat je als individu hiertegen kunt doen. Maar ook hoe we onze kinderen hiertegen kunnen wapenen.
Plek in kenniscentrum: Mediaopvoeding 18510-ALTE

Spelen in stilte : mindfulness in de klas

Irma Smegen
Nieuwolda : Leuker.nu, 2017. - 120 p.
ISBN 9789463427012
Het boek wil leerkrachten inspiratie bieden om mindfulness spelenderwijs en op een eenvoudige manier in de klas te introduceren. Mindfulness is het bewust aanwezig zijn in het moment  Dit veronderstelt of bewerkstelligt: loslaten, accepteren, een open houding, aandacht, creativiteit en oplossingsgericht denken. Het gaat om stilte in de klas, het creëren van een rustpunt voor leerlingen, het op kunnen doen van nieuwe energie, het tegengaan van spanning en het oefenen in concentratie. Er wordt informatie gegeven over de visie en achtergrond van mindfulness en resultaten van onderzoek naar het effect van mindfulness op kinderen. Daarnaast bevat het boek aanwijzingen voor het begeleiden van mindfulness in de klas middels 52 uitgewerkte mindfulnessoefeningen. De oefeningen zijn ingedeeld in rubrieken, zoals ademen, bewegen, observeren en luisteren. De oefeningen zijn uitgeprobeerd op 25 scholen met meer dan 500 kinderen. Ze werden gegeven door leerkrachten die wel en geen ervaring hadden met mindfulness. Bij de oefeningen is het goed om duidelijke afspraken te maken en vragen te stellen over de beleving. Bij het boek is aanvullende informatie en rustgevende muziek beschikbaar op www.speleninstilte.nl.
Plek in kenniscentrum: Concentratie 17510-SMEG

Digiziek

pleidooi voor offline leven
Manfred Spitzer
Amsterdam : Atlas Contact, 2016. - 364 p.
ISBN 9789045032139
Kinderen lopen een ontwikkelingsachterstand op in hun motoriek en zintuigen, kunnen zich slechter concentreren en krijgen te weinig beweging. Deze negatieve gevolgen van het gebruik van smartphones en tablets noemt de Duitse psychiater Manfred Spitzer in zijn boek Digiziek. Hij is onder andere kritisch over het gebruik van smartphones en tablets in het onderwijs. Volgens Spitzer leren kinderen niets van herhaaldelijk swipen. Ze moeten dingen ervaren en voelen.
Plek in kenniscentrum: Mediaopvoeding 14610-SPIT

We face it

Mariëtte Kroeze, Jennifer Delano en Geke Versprille
Doetinchem : Graviant
Koffertje met handleiding, 96 opdrachtkaarten en 16 stemkaarten.
Kaartspel om omgangsnormen binnen een (nieuwe) groep bespreekbaar te maken met als doel pesten te voorkomen. Aan de hand van opdrachten laten de spelers zien hoe zij vinden dat er gereageerd zou moeten worden in diverse dagelijks voorkomende situaties. Tijdens het spelen van dit spel worden de omgangsvormen binnen een groep bespreekbaar gemaakt en verduidelijkt. Door het scheppen van duidelijkheid weten de groepsleden waar ze aan toe zijn en waar ze elkaar op kunnen aanspreken. Dit heeft een positief effect op het groepsklimaat waardoor negatief gedrag en/of pesten minder kans krijgt. De groepsleden leren al spelend op een gepaste manier feedback te geven en te ontvangen.
Prijs: € 19,95

De ik-fabriek : laat je lijf en hersenen samenwerken en maak ik-kracht

Carla van Wensen
Amsterdam : SWP, 2017.
ISBN 9789085606819
Ieder mens heeft ik-kracht. Ik-kracht betekent dat je jezelf, wat er ook gebeurt, rustig en ontspannen kunt voelen. Ik-kracht geeft je zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat alles wat je doet gewoon een beetje vanzelf gaat. Ik-kracht ontstaat wanneer hersenen en lichaam goed met elkaar samenwerken en elkaar helemaal begrijpen. Het bijzondere is dat je ik-kracht helemaal zelf kunt maken.
Via opdrachten, oefeningen, verhaaltjes, spelletjes en tips, samengevat in een overzichtelijk schema, ontdek je hoe jouw ik-fabriek werkt en hoe je heel veel ik-kracht kunt maken. Je leert wat meehelpt om een veilig of prettig gevoel te geven, om beter te kunnen concentreren, minder te wiebelen of hoe je beter kunt slapen.
Op basis van haar kennis van verschillende behandelmethoden én de ervaring die zij opdeed in haar praktijk met kinderen en jongeren met niet-begrepen lichamelijke klachten of gedrag, heeft de auteur dit boek samengesteld. Het geeft kinderen van 8 tot 12 jaar, ouders, leerkrachten, kindercoaches en kindertherapeuten inzicht in de samenhang tussen lijf en hersenen en biedt handreikingen om de samenwerking daartussen soepel te laten verlopen.
Plek in kenniscentrum: Sociaal-emotionele ontwikkeling 17620-WENS

Gratis lesmateriaal Kwink tijdens Week Tegen Pesten

Maandag 18 september gaat de jaarlijkse Week Tegen Pesten weer van start, een initiatief van stichting School & Veiligheid om pesten tegen te gaan. Educatieve uitgeverij Kwintessens biedt gratis lesmateriaal aan voor basisscholen. Leraren kunnen het lesmateriaal gebruiken om in de klas aandacht te besteden aan het onderwerp pesten. Dit jaar is het thema van de campagne 'Online pesten. Pak 't aan! Dit meldt openbare schoolvereniging VOS/ABB.
Lees meer
Download gratis lesmateriaal van Kwink